İstehlakçıların hüquqları nədir ?

Azərbaycanda tez-tez istehlakçıların hüquqlarının pozulması hallarına rast gəlinir. Bəs bu halda hüququ pozulan istehlakçı nə etməlidir. Ümumiyyətlə, istehlakçıların hüquqları pozulduqda bunun 3 həll yolu var. 1. Şəxs ya aldığı yerə yaxınlaşmalı və ya həmin şirkətə şikayət etməli. 2. İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidmətinə şikayət etməli. 3. Məhkəməyə müraciət etməli. Lakin qeyd etmək lazımdır ki, sübutlar olması vacibdir. Ona görə də aldığınız malların mütləq qəbzini, müqaviləni tələb edin. istehlakçı — şəxsi tələbatını ödəmək məqsədi ilə mal, iş və xidmətlərdən istifadə edən, onları alan, sifariş verən, yaxud almaq və ya sifariş vermək niyyəti olan şəxs istehsalçı — mülkiyyət formasından və təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq satış üçün mal istehsal edən müəssisə, idarə, təşkilat və ya sahibkar. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına əsasən Hər kəsin qanunla qadağan olunmayan üsul və vasitələrlə öz hüquqlarını və azadlıqlarını müdafiə etmək hüququ vardır. Dövlət hər kəsin hüquqlarının və azadlıqlarının müdafiəsinə təminat verir (maddə 26). Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına əsasən Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarının dövlət orqanlarına şəxsən müraciət etmək, habelə fərdi və kollektiv yazılı müraciətlər göndərmək hüququ vardır. Hərbi qulluqçular bu hüquqdan yalnız fərdi qaydada istifadə edə bilərlər. Hər bir müraciətə qanunla müəyyən edilmiş qaydada və müddətlərdə yazılı cavab verilməlidir (maddə 57). Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına əsasən Hər kəsin hüquq və azadlıqlarının inzibati qaydada və məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. Hər kəsin hüququ var ki, onun işinə qərəzsiz yanaşılsın və həmin işə inzibati icraat və məhkəmə prosesində ağlabatan müddətdə baxılsın (maddə 60). Azərbaycan Respublikasının İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Haqqında Qanuna əsasən İstehlakçı müqavilə və ya digər qaydalarla müəyyən olunmuş zəmanət müddəti ərzində aldığı malda qüsur və ya saxtalaşdırma aşkar edərsə, öz istəyinə görə satıcıdan və ya istehsalçıdan aşağıdakıları tələb etmək hüququna malikdir: lazımi keyfiyyətli mala dəyişdirməyi, satış qiymətini uyğun məbləğdə azaltmağı, malın qüsurlarının icraçının (satıcının, istehlakçının) hesabına aradan qaldırılmasını və ya qüsurların aradan qaldırılması üçün istehlakçının və ya üçüncü şəxslərin çəkdiyi xərclərin əvəzinin ödənilməsini, malın, həmin mala uyğun digər modelli (markalı, tipli və i. a.) mal ilə, dəyəri yenidən hesablanma şərti ilə əvəz edilməsini, müqavilənin ləğv edilməsini və çəkdiyi zərərin ödənilməsini. Satıcı (icraçı) istehlakçıdan lazımi keyfiyyəti olmayan, malı geri götürməyə və bu maddənin birinci bəndində göstərilən istehlakçının tələblərindən birini yerinə yetirməyə borcludur. İri qabaritli və ağırçəkili malların istehlakçıdan satıcıya (icraçıya) qaytarılması və dəyişdirilərək yenidən istehlakçıya çatdırılması satıcının (icraçının) hesabına həyata keçirilir. İstehlakçının malı dəyişmək tələbi mal olduqda dərhal yerinə yetirilməli, zərurət olduqda onun keyfiyyəti müvafiq tələb verilən andan 14 gün müddətində yoxlanılmalı və ya tərəflər arasında razılaşdırılmış müddət ərzində dəyişdirilməlidir.İstehlakçının malı dəyişdirmək tələbi, mal olmadıqda müvafiq ərizənin verildiyi andan iki ay müddətində ödənilməlidir. Göstərilən müddət ərzində malı dəyişdirmək mümkün olmadıqda, istehlakçı satıcı (istehsalçı) qarşısında bu maddənin birinci bəndinin ikinci, üçüncü, dördüncü və beşinci abzaslarında nəzərdə tutulmuş digər tələblərin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Qüsurlu mal lazımi keyfiyyətli, eyni modelli (markalı, tipli və i. a.) mala dəyişdirilərkən qiymət dəyişərsə, istehlakçı qiymət fərqini ödəmir. Qüsurlu mal lazımi keyfiyyətli, eyni əlamətləri olan, lakin başqa modelli (markalı, tipli və i. a.) mala dəyişdirilərkən qiymətlər dəyişdikdə, malın dəyəri göstərilən malın alındığı vaxt qüvvədə olmuş qiymətlər əsas götürülməklə yenidən hesablanır. Müqavilə ləğv edildikdə, istehlakçı ilə hesablamalar mala qiymətlər artan hallarda eyni dərəcəli malların qiymətlərinin artması nəzərə alınmaqla, qiymətlər aşağı düşdükdə isə malın alındığı vaxt dəyəri əsas götürülməklə aparılır. İstehlakçıya keyfiyyətsiz ərzaq malı satılan halda, keyfiyyətsizlik malın yararlılıq müddəti ərzində aşkar olunubsa, satıcı həmin malı keyfiyyətli mala dəyişdirməli və ya malın dəyərinin məbləğini qaytarmalıdır. İstehlakçı malın qüsurunun əvəzsiz olaraq aradan qaldırılmasını tələb edərsə, qüsur 14 gün ərzində və ya tərəflərin razılığı ilə başqa müddətdə aradan qaldırılmalıdır.İstehlakçının tələbi ilə satıcı (icraçı) məişət texnikasının və nəqliyyat vasitələrinin təmir edildiyi və ya dəyişdirildiyi müddət üçün ona əvəzsiz olaraq (evinə çatdırmaqla) oxşar mal verməlidir. Təmir (dəyişdirmə), habelə malın qüsurlarının aradan qaldırıldığı və ya dəyişdirildiyi müddət üçün oxşar malı vermək tələbinin yerinə yetirilməsi (14 gün) ləngidildikdə satıcı (icraçı) istehlakçıya mal verməklə bir vaxtda, müəyyən edilmiş müddətin ötürüldüyü hər gün üçün ona malın satış qiymətinin bir faizi məbləğində dəbbə pulu ödəyir.İstehlakçının tələbinə, qəbz, mal və ya kassa çeki, zəmanət müddəti olan mallar üzrə isə texniki pasport və ya onu əvəz edən digər sənəd təqdim edildikdə baxılır. Satıcı istehlakçıya mal satarkən ona qəbz, mal, kassa çeki və ya digər yazılı sənəd verməlidir.İstehlakçı ona verilən texniki pasportu və ya onu əvəz edən digər sənədi itirərsə, onların bərpası qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada həll edilir. İstehsalçı istehlakçının mala olan iddiasını aradan qaldırmaq üçün satıcının sərf etdiyi xərcləri ödəməlidir. Azərbaycan Respublikasından kənarda istehsal olunmuş və ya vasitəçilərdən alınmış mallar barəsində bu maddənin birinci bəndində müəyyən edilmiş tələblər satıcının hesabına ödənilir.Əgər satıcı, istehsalçı (onların funksiyalarını yerinə yetirən müəssisələr) malın qüsurlarının istehlakçı tərəfindən istifadə və ya saxlanma qaydalarının pozulması, üçüncü şəxslərin hərəkətləri və ya təbii fəlakət nəticəsində əmələ gəldiyini sübuta yetirərsə, istehlakçının bu maddədə nəzərdə tutulan tələbləri təmin olunmamalıdır. İstehlakçı malın keyfiyyətinin yoxlanmasında şəxsən, yaxud öz nümayəndəsi vasitəsilə iştirak etmək hüququna malikdir (maddə 7). İstehlakçıların İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Haqqında qanunda nəzərdə tutulan hüquqları istehsalçı (icraçı, satıcı) tərəfindən pozularsa, istehlakçıya dəyən mənəvi ziyan günahkar tərəfindən ödənilməlidir. Ödənilən ziyanın dəyəri, qanunla başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir (maddə 12). Lazımi keyfiyyətli qeyri-ərzaq malı öz formasına, ölçüsünə, fasonuna, rənginə görə istehlakçıya yaramırsa və ya digər səbəblərə görə təyinatı üzrə istifadə oluna bilməzsə, istehlakçının onu alındığı yerdə uyğun mala dəyişdirmək hüququ vardır.İstehlakçı malın alınma günü sayılmamaq şərti ilə, 14 gün ərzində həmin malı lazımi keyfiyyətli mala dəyişdirmək hüququna malikdir. Pərakəndə satılan malın dəyişdirilməsi üçün satıcı tərəfindən daha uzun müddət elan edilə bilər. İstehlakçı tərəfindən əldə edilmiş lazımi keyfiyyətli mal istifadə olunmayıbsa və onun əmtəə görünüşü, istehlak xassələri, plombu, yarlığı, həmçinin mal və yaxud kassa qəbzi və ya ona mal ilə birlikdə verilmiş digər sənədləri saxlanılıbsa, bu hallarda o dəyişdirilə bilər. Bu maddədə göstərilmiş əsaslar üzrə dəyişdirilməli olmayan malların siyahısı Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq edilir. Malı dəyişdirmə anında satışda uyğun mal yoxdursa, istehlakçı dəyəri yenidən hesablamaqla istənilən başqa bir malı almaq və ya qaytarılan malın dəyəri məbləğində pulu geri götürmək, ya da satışa uyğun mal gələn kimi onu dəyişdirmək hüququna malikdir. Satıcı malın satışa daxil olduğu gün malın dəyişdirilməsini tələb edən istehlakçıya məlumat verməlidir (maddə 15). Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi maddə 21, 567, 581, 587, 589. Son olaraq qeyd edim ki, Azərbaycan Respublikası ərazisində pərakəndə ticarət obyektlərində dəyişdirilməli olmayan malların siyahısı mövcuddur. Azərbaycan Respublikası ərazisində pərakəndə ticarət obyektlərində dəyişdirilməli olmayan malların siyahısı haqqında. 21 may 1998-ci il № 114 AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI.
1. Qızıl və qızıl məlumatları.
2. Qiymətli və yarımqiymətli metallardan, daşlardan hazırlanmış məlumatlar.
3. İstehsal qüsurları istisna olmaqla bütün növ parçalar və ölçü ilə satılan bəzi mallar (lentlər, tesmalar, haşiyələr).
4. Parfümer-kosmetika malları.
5. Kişi, qadın və uşaq çimərlik paltarları.
6. Bağça yaşlı və yeni doğulan uşaqlar üçün alt paltarları.
7. Məişət-kimyası malları.
8. Şəxsi gigiyena əşyaları (diş fırçaları, daraqlar, biqudilər və s.).
9. Uşaq oyuncaqları.
10. İstehsal qüsurları istisna olmaqla istifadədə olmuş, üzərində yarlıklar olmayan kişi, qadın və uşaq corabları, alt paltarları.
11. Ərzaq üçün plastmasdan hazırlanmış məlumatlar.
12. Dəyəri ödənilmiş və mağazadan çıxarılmış (yararlılıq müddəti ərzində) ərzaq malları.

Hüquqşünas Abıyev Rahim Zakir oğlu

 977 Ümumi baxış,  14 Bu gün

You may also like...

106 Responses

  1. I am continuously browsing online for ideas that can benefit me. Thx! https://alzheimermedi.com Alzheimer meds for sale

  2. Yhcufq dedi ki:

    best place to buy tadalafil online reviews – tadalafil vs sildenafil buy tadalafil

  3. MarcosWom dedi ki:

    tadalafil pills 20mg: http://tadalafilonline20.com/ tadalafil pills 20mg

  4. Cbhiwz dedi ki:

    what is finasteride – http://finasteridepls.com/ topical finasteride

  5. Michaeltit dedi ki:

    best online international pharmacies india: https://genericwdp.com/ trusted india online pharmacies

  6. Michaeltit dedi ki:

    generic pills for ed meds without a doctor prescription

  7. Michaeltit dedi ki:

    generic drugs without doctor’s prescription: https://genericwdp.com/ drugs without doctor script

  8. Toypfl dedi ki:

    finasteride gynecomastia – http://propechl.com/ hair growth pills propecia

  9. Actbow dedi ki:

    tadalafil 5 mg – apo tadalafil vs cialis tadalafil dosage

  10. JeffreyMof dedi ki:

    buy viagra online usa best over the counter viagra
    buy viagra online canada

  11. JeffreyMof dedi ki:

    viagra over the counter buy real viagra online
    buying viagra online

  12. Kfgese dedi ki:

    Rqanwn – Buy cheap viagra internet sildenafil 50mg tablets

  13. StanleyDag dedi ki:

    zithromax buy online no prescription zithromax tablets for sale

  14. StanleyDag dedi ki:

    propecia price propecia for sale

  15. bymncymnhig dedi ki:

    <a href=”http://www.c-streaming.net/data/redirect.php?url=https://feuerwehr-schoenberg.de “> https://www.gubkin.ru/bitrix/redirect.php?event1=&event2=&event3=&goto=https://krasnohorskajaskyna.eu </a>

  16. bymncymnhig dedi ki:

    <a href=”http://www.genealogy4fun.com/__media__/js/netsoltrademark.php?d=saferafrica.eu “> http://vanha.org/__media__/js/netsoltrademark.php?d=thieringer-immo.de </a>

  17. bymncymnhig dedi ki:

    <a href=”http://www.google.mn/url?sa=i&rct=j&q=&esrc=s&source=images&cd=&cad=rja&docid=rkfzgrz9hv1wim&tbnid=_ecsg6wre6qxum:&ved=0cauqjrw&url=https://kindergarten-engerhafe.de “> http://blog.sina.com.tw/url_verify.php?url=https://agjgleipzig.de </a>

  18. ThomasDuh dedi ki:

    viagra online usa https://viagrapills100.com/ viagra without a doctor prescription usa

  19. bymncymnhig dedi ki:

    <a href=”http://pukiwiki.cafelounge.net/__media__/js/netsoltrademark.php?d=p4fifty.eu “> https://webmail.unige.it/horde/util/go.php?url=https://saferafrica.eu </a>

  20. bymncymnhig dedi ki:

    <a href=”https://prmac.com/external_link.php?release=34382&l=1&url=https://st-ingbert-indians.de “> http://www.dew-code.com/__media__/js/netsoltrademark.php?d=st-ingbert-indians.de </a>

  21. ThomasDuh dedi ki:

    viagra without a doctor prescription usa https://viagrapills100.com/ best place to buy viagra online

  22. ThomasDuh dedi ki:

    viagra from india https://viagrapills100.com/ 100mg viagra

  23. bymncymnhig dedi ki:

    <a href=”http://www.nzautocar.co.nz/redirect.aspx?destination=https://thieringer-immo.de “> https://www.allretailjobs.com/cgi-local/out.cgi?track=seasonal2016-seasonal-fp&url=https://suchowij.de </a>

  24. ElmerWrato dedi ki:

    ed medicine cheap ed pills from canada
    cheap ed pills from india

  25. bymncymnhig dedi ki:

    <a href=”https://board-en.drakensang.com/proxy.php?link=https://mec-bonn.de “> http://www.sv-mama.ru/shared/go.php?url=https://wackenwall.de </a>

  26. ElmerWrato dedi ki:

    order ed pills cheap ed pills from canada
    ed pills without a doctor prescription

  27. bymncymnhig dedi ki:

    <a href=”https://www.azlawhelp.org/externalsite.cfm?url=https://babsgoestrinidad.de “> https://fjb.kaskus.co.id/redirect?url=https://saferafrica.eu </a>

  28. bymncymnhig dedi ki:

    <a href=”http://weblaunch.blifax.com/listener3/redirect?l=824869f0-503b-45a1-b0ae-40b17b1fc71e&id=2c604957-4838-e311-bd25-000c29ac9535&u=https://feuerwehr-schoenberg.de “> https://titanquest.org.ua/go?https://thieringer-immo.de </a>

  29. Wfnwbu dedi ki:

    Wvaigj – lasix side effects Qromyy icysyi

  30. JasonHok dedi ki:

    https://gabapentinst.com/# neurontin 800mg

  31. JasonHok dedi ki:

    http://zithromaxst.com/# where to get zithromax over the counter

  32. Ogbyvq dedi ki:

    Oktcjz – generic amoxil Subgvb zgrslc

  33. Spbkyc dedi ki:

    Ghlpqr – cialis daily online canada Yjuhmg xbrvkr

  34. JasonHok dedi ki:

    http://hydroxychloroquinest.com/# hydroxychloroquine 10 price

  35. Hyfihe dedi ki:

    Arhctg – viagra 50 mg Nsdrxg fgfumz

  36. Scottphido dedi ki:

    https://zithromaxproff.com/# where can i buy zithromax uk
    zithromax 500 without prescription

  37. Ygtdky dedi ki:

    Blqgpv – speech writing courses Onsuws fyvbck

  38. Scottphido dedi ki:

    http://zithromaxproff.com/# buy zithromax
    average cost of generic zithromax

  39. cialis 5mg nz dedi ki:

    tadalafil 5mg tablets in india cialis 5mg nz tadalafil best price http://www.tadalafill.online/

  40. Xulagl dedi ki:

    Waesfh – no prescription viagra Mvzrkm mpudcw

  41. Scottphido dedi ki:

    order roxithromycin: buy biaxin
    order minocycline

  42. Scottphido dedi ki:

    buy clindamycin generic: ketoconazole generic
    generic suprax

  43. It’s really a great and useful piece of info. I am
    happy that you shared this helpful information with us.
    Please keep us informed like this. Thank you for sharing. https://hydroxychloroquinel.lm360.us/

  44. Uxqvut dedi ki:

    Gmooww – university coursework Pvycby gqiuqe

  45. Hi! I understand this is kind of off-topic but I had to ask.

    Does building a well-established website
    such as yours require a massive amount work? I am completely new to writing
    a blog however I do write in my journal everyday. I’d like to start a
    blog so I can share my own experience and thoughts online.
    Please let me know if you have any kind of suggestions or tips
    for brand new aspiring bloggers. Thankyou! http://antiibioticsland.com/Augmentin.htm

  46. aurogra tablets dedi ki:

    Great goods from you, man. I have understand your stuff previous
    to and you are just extremely excellent. I really like what you have acquired
    here, really like what you’re stating and the way in which you
    say it. You make it enjoyable and you still care for to keep it sensible.
    I can not wait to read far more from you. This is actually a wonderful website. http://www.deinformedvoters.org/aurogra-online

  47. Very good information. Lucky me I discovered your website by chance (stumbleupon).

    I’ve book marked it for later! http://herreramedical.org/sildenafil

  48. Stevensow dedi ki:

    prescriptions from india: buy medication online from india united pharmacy india

  49. Stevensow dedi ki:

    best online international pharmacies india: all generic meds from india generic pills india

  50. Vslkqb dedi ki:

    Pcafjg – walgreens propecia generic Nmdwcq zvcroo

  51. Billyrorie dedi ki:

    best ed pills: mail order erectile dysfunction pills viagra pills

  52. I evberу tіme emаiled this weblog post pae to aⅼl my contacts, since if like to
    read it afterward my friеnds will too.

    Feel free to visіt my web-site – dating sites for over 50

  53. Billyrorie dedi ki:

    levitra pills: best erectile dysfunction pills review best erectile dysfunction pills

  54. Qgrxsq dedi ki:

    Xnhyqm – college application essays Nwdjmz dxnrjj

  55. I think this is one of the most significant info for me. And
    i’m glad reading your article. But should remark on few general things, The website
    style is wonderful, the articles is really great :
    D. Good job, cheers http://www.deinformedvoters.org/cialis-usa

  56. WesleyBedge dedi ki:

    male erectile pills mail order erectile dysfunction pills best erectile dysfunction pills

  57. With havin so much written content do you ever run into any
    issues of plagorism or copyright infringement?
    My website has a lot of exclusive content I’ve either authored myself or outsourced but it appears a lot of it is
    popping it up all over the internet without
    my permission. Do you know any techniques to help reduce content
    from being ripped off? I’d definitely appreciate it.
    asmr 0mniartist

  58. Vssbrq dedi ki:

    Vwxqyu – sildenafil definition Zljfgl stbtrx

  59. Jamesarisa dedi ki:

    viagra cialis viagra without a doctor prescription usa viagra online without prescription

  60. Jamesarisa dedi ki:

    how to get viagra without a doctor viagra without a prescription viagra online without prescription

  61. Definitely believe that which you said. Your favorite justification appeared
    to be on the net the easiest thing to be aware of. I say to you, I definitely get annoyed while people
    think about worries that they just don’t know about.
    You managed to hit the nail upon the top as well as defined out the whole thing
    without having side effect , people can take a signal. Will probably be back to get more.
    Thanks 0mniartist asmr

  62. cialis 100mg for sale generic cialis black over the
    counter cialis usa http://www.mynanopharm.com/

  63. Jamesarisa dedi ki:

    buy viagra online viagra without a doctor prescription usa viagra without prescription

  64. 0mniartist dedi ki:

    Whats up are using WordPress for your blog platform? I’m new
    to the blog world but I’m trying to get started and create
    my own. Do you require any html coding knowledge to make your own blog?
    Any help would be greatly appreciated! 0mniartist asmr

  65. Ӏts not my first time to pay a visit thіs wеbb site, i amm visitіng
    this web page dailly and take fatidiоus facts from here aall the time.

    my web page :: payday loans lawto ok; paydayloanusaone.com,

  66. Charlieder dedi ki:

    roman viagra: buying viagra online without prescription non prescription viagra

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

DAMĞA TV